Powiatowe Centrum Rozwoju Edukacji
w Skarżysku-Kamiennej
News & Updates

Archiwum
 
 
 

Nasze dziecko idzie do szkoły

12-05-2010

Nasze dziecko idzie do szkoły

Rozpoczęcie nauki w klasie pierwszej jest przełomowym momentem zarówno w życiu dziecka, jak i całej jego rodziny. Wchodzi ono w nową rolę społeczną - rolę ucznia. Fakt pójścia do szkoły stanowi dla dziecka wielkie przeżycie, przygotowywane są przybory szkolne, podręczniki. Jakże ważne jest kupno pierwszego tornistra. Aby dziecko odniosło sukces muszą zostać spełnione określone warunki tzn. powinno osiągnąć dojrzałość szkolną.

Co to jest dojrzałość szkolna?

Dojrzałość szkolna to gotowość dziecka do podjęcia obowiązków i zadań jakie stawia przed nim szkoła. Oznacza osiągniecie odpowiedniego stopnia rozwoju fizycznego, intelektualnego i emocjonalno – społecznego, który umożliwi mu udział w życiu szkoły oraz opanowaniu wiadomości, umiejętności, nawyków określonych programem nauczania. Rozpatrując gotowość dziecka do nauki należy wziąć pod uwagę następujące elementy:

  • Rozwój fizyczny
  • Rozwój procesów poznawczych
  • Rozwój społeczny i emocjonalny

Rozwój fizyczny

Dziecko dojrzałe do nauki jest ogólnie sprawne ruchowo. Posiada dobrą sprawność manualną, poprawnie funkcjonują jego narządy zmysłów. Biega, skacze, utrzymuje równowagę czyli wykonuje te  czynności, które są niezbędne dla poznawania stosunków przestrzennych i dla orientacji w otoczeniu ( mają duży wpływ na powodzenie w nauce!) Dziecko jest odporne na choroby i wysiłek fizyczny, bardziej zahartowane, zdolne do większego wysiłku, także intelektualnego. Jest pogodne, aktywne, chętne do pracy.

Oceny rozwoju fizycznego i stanu zdrowia dokonuje lekarz opiekujący się dzieckiem.
Występujące niekiedy różne schorzenia poważnie obniżają wydolność w pracy szkolnej
i stanowią niekiedy czasowe przeciwwskazanie do podjęcia takiego wysiłku, jakim jest nauka szkolna.

Rozwój procesów poznawczych

Na dojrzałość umysłową składa się wiele czynników:

Koncentracja uwagi

Dziecko potrafi uważnie i ze zrozumieniem słuchać tego co mówi nauczyciel, rozumie
i spełnia polecenia. Potrafi koncentrować się na konkretnych zadaniach ignorując inne bodźce.

Rozwój mowy

Dziecko posiada umiejętność swobodnego i zrozumiałego dla otoczenia wypowiadania się, opowiadania, wyrażania życzeń, pytań, własnych sądów. Prawidłowa jest artykulacja oraz zasób słów i pojęć. Mowa jako narzędzie myślenia w znacznym stopniu odzwierciedla poziom rozwoju umysłowego dziecka.

Rozumienie symboliki

Dziecko potrafi oderwać się od konkretnych przedmiotów i zjawisk, coraz sprawniej posługuje się pojęciami i symbolami. Dzięki umiejętności myślenia symbolicznego dostrzega związek między znakami graficznymi (litery i cyfry) a odpowiadającymi im znaczeniami.

Operacje myślowe

Dziecko rozumie związki zachodzące między faktami, posiada umiejętność interpretowania nowych sytuacji, historyjek obrazkowych, ilustracji. Potrafi dokonać klasyfikacji przedmiotów według określonego kryterium. Rozumie wydawane polecenia oraz instrukcje do zadań (adekwatnie do wieku). Dziecko jest aktywne poznawczo, dobrze orientuje się w najbliższym otoczeniu.

Percepcja wzrokowa i słuchowa oraz koordynacja wzrokowo-ruchowa

Dziecko umie dokonywać analizy oraz syntezy wzrokowej niezbędnej w procesie różnicowania kształtów, dźwięków, ich odpoznawania, porównywania i odtwarzania kierunków, położenia i proporcji wymiarów odwzorowywanych form graficznych. Umiejętność kontrolowania wzrokiem własnych ruchów pozwala mu świadomie nimi kierować.

Dojrzałość społeczno-emocjonalna

Dziecko jest w znacznym stopniu samodzielne. Chętnie i łatwo nawiązuje kontakt
z nauczycielem i kolegami. Posiada umiejętność podporządkowania się niezbędnym wymaganiom dyscypliny. Jest obowiązkowe i wrażliwe na opinię nauczyciela. Cechuje je taki stan równowagi nerwowej, który umożliwia opanowywanie reakcji emocjonalnych. Dziecko nie wybucha płaczem z byle powodu, nie jest agresywne, lękliwe.

Wszystkie elementy dojrzałości szkolnej są jednakowo ważne. Jednak rozwój dziecka
w poszczególnych zakresach nie zawsze przebiega równomiernie. Czasem np. umiejętność postępowania w sytuacjach społecznych przerasta rozwój umysłowy i odwrotnie. Dopiero wzajemna zgodność poziomów rozwoju daje możliwość sprostania różnym wymaganiom szkoły i dopiero wówczas możemy mówić o dojrzałości dziecka.

W przypadku jakichkolwiek problemów czy wątpliwości rodzice mogą zgłosić się na badania do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Po dokładnej diagnozie dokonanej przez psychologa i pedagoga  można sprecyzować problem, sformułować program pracy terapeutycznej, określić kierunki i metody działania. Systematyczna praca rodziców pod okiem naszych terapeutów przyniesie oczekiwane efekty.

Lista pytań jakie powinni zadać sobie rodzice dzieci sześcioletnich:




WSKAŹNIKI DOJRZAŁOŚCI SZKOLNEJ SZEŚCIOLATKA (w zakresie trzech podstawowych sfer: intelektualnej, ruchowej, emocjonalnej)

wg Wojciecha Brejnaka

Czy Twoje dziecko to potrafi?

  • Przy rozstaniu z opiekunem jest pogodne, nie płacze.
  • Łatwo nawiązuje kontakt z rówieśnikami i dorosłymi.
  • Umie zgodnie bawić się w grupie.
  • Umie czekać na swoją kolej.
  • Kończy rozpoczętą pracę, sprząta po sobie, myje ręce.
  • Zawiązuje sznurowadła, zapina guziki, zamki (dziecko niewidome zdobywa te umiejętności w początkowym etapie edukacji).
  • Słucha opowiadania, bajki, muzyki.
  • Podporządkowuje się poleceniom słownym i przestrzega norm postępowania.
  • Wie ile ma lat, zna swój adres, czym w pracy zajmują się rodzice.
  • Kolorując rysunek, nie wychodzi za linie. Umie narysować postać ludzką z zachowaniem proporcji, postać zawiera wszystkie elementy (nie dotyczy to dzieci, które ze względu na niepełnosprawność wzrokową nie mogą nie mogą kontrolować wzrokiem efektów swojej pracy).
  • Umie lepić z plasteliny, ciąć nożyczkami po linii prostej i krzywej.
  • Umie obchodzić się z przyrządami do rysowania, malowania, pisania (nie dotyczy to dzieci, które ze względu na niepełnosprawność wzrokową nie mogą nie mogą kontrolować wzrokiem efektów swojej pracy).
  • Opowiadając, np. co wydarzyło się na spacerze posługuje się zdaniami rozwiniętymi.
  • Prawidłowo wymawia wszystkie głoski, a wymowa jest poprawna pod względem gramatycznym.
  • Wyróżnia głoski na początku i na końcu wyrazu.
  • Dzieli zdanie na wyrazy, wyrazy na sylaby i głoski.
  • Różnicuje wyrazy dźwiękopodobne, np. półka-bułka, kura-góra, bada-pada.
  • Rozwiązuje proste zagadki.
  • Umie wymienić kilka różnic w pozornie takich samych  przedmiotach.
  • Czyta proste teksty.
  • Dobiera w pary przedmioty (lub obrazki - w przypadku dziecka słabowidzącego), klasyfikuje je według określonej zasady, np. owoce, pojazdy, zwierzęta.
  • Łączy zbiory wg określonej cechy, np. wielkość, kolor, kształt.
  • Przelicza przedmioty do 10, po przeliczeniu umie powiedzieć, ile ich jest.
  • Dodaje i odejmuje na konkretach w zakresie 10.
  • Odróżnia lewą stronę ciała od prawej.
  • Wskazuje lewą i prawą stronę osoby stojącej na wprost.
  • Składa pociętą na części widokówkę (nie dotyczy dzieci z dysfunkcją wzroku).
  • Odróżnia z otoczenia dźwięki, np. pojazdów, instrumentów, głosy zwierząt.
  • Odtwarza prosty układ rytmiczny wystukany przez dorosłego.
  • Wykonuje proste ćwiczenia gimnastyczne, uczestniczy w zabawach ruchowych.
  • Uczy się na pamięć wierszyków, rymowanek.

Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości związane z rozwojem swojego dziecka, zgłoś się do nas.

Opracowanie na podstawie: B. Janiszewskiej: Ocena dojrzałości szkolnej, W. Brejnaka: Czy twój przedszkolak dojrzał do nauki?, CMPPP: Doradca nauczyciela sześciolatków


Czy Twoje dziecko potrafi?


TAK

NIE

1. samo zawiązać sznurowadła i zapiąć guziki



2. skakać na jednej nodze, na obu nogach



3. czy chętnie bierze udział w zabawach ruchowych



4. lepić z plasteliny



5. ciąć nożyczkami wg wytyczonej linii prostej i krzywej



6. czy prawidłowo wymawia wszystkie głoski?



7. czy w opowiadaniu posługuje się pełnymi zdaniami?



8. czy wyraża się poprawnie pod względem gramatycznym?



9. czy łatwo dobiera właściwe słowa?



10. czy odróżnia lewą stronę swego ciała od prawej?



11. czy posługuje się zawsze jedną ręką w pracach wymagających wyboru?



12. kolorować obrazek nie wykraczając poza linie



13. obchodzić się z przyborami do pisania, czy lubi rysować



14. narysować postać ludzką, która jest kompletna a części ciała rozmieszczone są właściwie



15. grupować klocki wg barwy, kształtu, wielkości



16. znaleźć kilka różnic w dwu obrazkach pozornie identycznych



17. grupować przedmioty i obrazki wg określonych kryteriów



18. kojarzyć przedmioty lub obrazki "pasujące do siebie" np.sanki-śnieg



19. dobrać do wzoru takie same obrazki, takie same litery, takie same słowa



20. odtworzyć wzór z klocków



21. prawidłowo różnicować dźwięki z otoczenia



22. wyróżnić głoskę na początku wyrazu



23. różnicować dźwięki podobne np. kura-góra (k-g)



24. rozwiązywać proste zagadki



25. skupić się na wykonywanej czynności



26. wysłuchać 4 - 5 poleceń, następnie zastosować się do nich



27. po skończonej pracy posprzątać po sobie



28. dokończyć rozpoczętą pracę



29. bawić się z rówieśnikami



30. podporządkować się poleceniom dorosłych.




Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości związane z rozwojem swojego dziecka, zgłoś się do nas. Nigdy na to nie jest za wcześnie, a może być za późno.

pobierz test